Tenis Kortu Dersi Raketi Kursu

Madde 28 –Set Sayıları

Maçlar, erkeklerde en fazla 5, kadınlarda ise en fazla 3 set üzerinden oynanır.

Madde 29 –Saha Görevlilerinin Vazifeleri

Hakem ile idare olunan maçlarda, onun kararı kesindir. Aynı zamanda Başhakem bulunduğu taktirde, Hakemin kuralların uygulanışa ilişkin kararları hakkında Başhakeme başvurabilir ve bu durumlarda Başhakemin kararı kesindir.

Çizgi hakemi, ağ hakemi, ayak hatası hakemi gibi yardımcıların görevlendirildiği maçlarda, bunların kendi görevli bulundukları hususlarda somut bir pozisyonun değerlendirmesine dair kararları kesindir; ancak, Hakem açık bir hata yapıldığını görürse yardımcısının o kararını değiştirebilir veya o puanı tekrarlattırabilir. Yardımcılarından biri karar vermekte tereddüde düşerse, durumu derhal hakeme bildirmelidir ve hakem karar vermelidir. Bir pozisyon hakkında hakem karar vermekte tereddüde düşerse puanı tekrarlattırmalıdır.

Davis Kupası maçlarına veya sahada Başhakemin bulunduğu diğer takım müsabakalarında, Başhakem herhangi bir puanın tekrarlattırılması için talimat verebilir.

Başhakem, hava şartları veya zeminin durumu yahut karanlık olması sebepleriyle her zaman bir maçı ertelemeye yetkili ve mezundur. Herhangi bir erteleme halinde, Başhakem ve oyuncular aksini kararlaştırmazlar ise, önceki skor ve oyuncuların sahadaki duruş yerleri aynen muhafaza edilir.

Olay 1 - Hakemin tekrarlatma kararı verdiği bir durumda, oyunculardan biri puanın tekrarlanmaması gerektiğini iddia etmektedir. Bu durumda, Başhakem’den karar vermesi istenebilir mi?
Karar - Evet. Tenis kurallarının belli bir pozisyona uygulanması hususunda birinci derecede karar mercii Hakemdir. Bununla beraber, Hakemin Tereddüde düşmesi veya bir oyuncunun onun kararına karşı Başhakem nezdinde itirazda bulunması hallerinde Başhakemin karar vermesi gerekir ve onun kararı kesindir.

Olay 2 - Bir top için “DIŞARIDA” (out) kararı verildikten sonra oyunculardan biri o topun içeride olduğunu iddia etmektedir. Bu durumda Başhakem karar vere bilir mi?
Karar - Hayır. Bu durum, sahada meydana gelen somut bir pozisyonun gerçekte nasıl oluştuğu hususunda verilecek karara ilişkin olup sahada bulunan görevlilerin (Hakem ve yardımcıları) verecekleri karar kesindir.

Olay 3 - Bir puanın oynanmasından sonra hakem, o puanın oynanması sırasında bir çizgi hakeminin açıkça hata yapmış olduğunu ileri sürerek onun kararını değiştirebilir mi?
Karar - Yapılan hatayı derhal (anında) belirtmedikçe veya bunun diğer oyuncuyu engellediğine karar vermedikçe, Hayır.

Olay 4 - Bir çizgi hakemi bir top için “DIŞARIDA” kararı verir. Hakem, pozisyonu açıkça görmemiş olmakla beraber topun içeride olduğunu zannetmektedir. Bu durumda hakem, çizgi hakeminin kararını değiştirebilir mi?
Karar - Hayır. Hakem, yardımcılarının kararlarını ancak, o kararın her türlü şüpheden uzak bir şekilde yanlış olduğuna kanaat getirdiği taktirde değiştirebilir. Bir çizgi hakeminin içeride olduğuna karar verdiği top hakkındaki kararını değiştirebilmesi için, o topun çizgini dışına değdiğini ve çizgi ile topun izi arasında bir mesafe olduğunu görmüş olması; bir çizgi hakeminin “DIŞARIDA” veya “HATA” şeklinde verdiği kararını değiştirebilmesi için de, o topun çizginin üzerine veya içine düşmüş olduğunu görmüş olması gereklidir.

Olay 5 - Hakemin puan kararı vermesinden sonra bir çizgi hakemi kendisinin söylemiş olduğu kararını değiştirebilir mi?
Karar - Evet. Bir çizgi hakeminin hata yaptığını anladığı anda, derhal olmak kaydı ile hatasını düzeltmesi şarttır.

Olay 6 - Bir oyuncunun geri çevirdiği topun “DIŞARIDA” olduğunu çizgi hakemi belirttikten sonra oyuncu o topun içeride olduğunu iddia ederek itiraz etmektedir. Bu durumda, hakem, çizgi hakeminin kararını değiştirebilir mi?
Karar - Hayır. Hakemin, bir oyuncunun itirazı veya karşı çıkması üzerine karar değiştirmesi asla mümkün değildir.

Madde 30 – Oyunun Devamlılığı ve Ara Verme

Aşağıdaki şartlar da dikkate alınmak kaydı ile, oyun ilk servisin atılmasından, maçın tamamlanmasına kadar kesintisiz devam eder.

* Birinci servisin HATA olması halinde, servis atan hiçbir gecikmeye meydan vermeksizin ikinci servisi atmalıdır. Karşılayan, makul ölçüler içerisinde servis atana bağımlı olup servis atanın servis atmaya hazır olduğu anda karşılayanın da karşılamaya hazır olması gereklidir.
Oyuncuların saha değiştirmesi sırasında, son oyunun bitiminde topun oyundan çıkması ile müteakip oyunun başlaması için topun servisle oyuna girmesi arasında en fazla 1.5 dakika süre geçebilir.
Oyunun devamlılığını engelleyici bir durumun olup olmadığına karar verme yetkisi hakeme aittir.
İki puan arasında hiçbir şekilde 25 saniyeden fazla süre geçemez. Uluslar arası Tenis Federasyonu tarafından kabul edilen takım müsabakaları ve uluslar arası müsabaka düzenleyicileri, bu 25 saniyelik sürenin daha az olmasını kararlaştırabilirler.
* Bir oyuncunun kuvvetini kazanmasına, nefeslenmesine veya fizik kondisyonunun düzelmesine imkan vermek amacıyla oyuna ara verilmesi, ertelenmesi veya müdahale edilmesi kesinlikle yasaktır. Ancak, bir kaza veya sakatlık sebebiyle bir oyuncunun derhal oyuna devam edemeyecek hale gelmesi durumunda hakem, bir defaya mahsus olmak üzere üç dakikalık ara verebilir. Uluslar arası Tenis Federasyonu tarafından kabul edilen takım müsabakaları ve uluslar arası müsabaka düzenleyicileri, bu bir defalık üç dakikalık ara verme süresini beş dakikaya uzatabilirler.
* Oyuncunun kontrolü dışındaki bir sebepten ötürü giysileri, ayakkabısı veya düğer teçhizatı (raket hariç), onun oyuna devamını imkansız kılacak veya arzu edilmeyecek bir şekilde düzeltilmesi mümkün olmayan bir hale geldiği taktirde, hakem tarafından bu durumun düzeltilmesine yetecek bir süre oyuna ara verilebilir.
* Hakem, gerekli gördüğü zaman ve münasip göreceği süre ile oyuna ara vermeye veya ertelemeye yetkilidir.
* Üçüncü setten veya kadınlarda ikinci setten sonra oyunculardan her birinin dinlenme hakkı vardır. Bu dinlenme süresi 10 dakikayı geçemez ancak, 15 derece kuzey ve 15 derece güney paralelleri arasında yer alan ülkelerde bu süre 45 dakikadır. Bundan başka, oyuncuların kontrolü dışındaki haller dolayısıyla icap ettiği taktirde, hakem lüzum gördüğü bir süre için oyuna ara verebilir.
Eğer oyuna ara verilmiş ve daha sonraki bir gün tekrar başlanmışsa bu taktirde, ancak o sonraki gün oynanan üçüncü setten (kadınlarda ikinci setten) sonra dinlenme süresi verilebilir, yarıda bırakılmış bir setin tamamlanması halinde o set bir tam set olarak nazara alınır.
Eğer oyuna ara verilmiş ve aynı gün 10 dakikadan daha uzun bir süre sonra tekrar başlanmışsa bu taktirde, ancak kesintisiz olarak birbirini takiben oynanan üç setten (kadınlarda iki setten) sonra dinlenme süresi verilebilir, yarıda bırakılmış bir setin tamamlanması halinde o set bir tam set olarak nazara alınır.
Her millet veya tertip komitesi, Uluslar arası Tenis Şampiyonaları (Davis Kupası ve Federasyon Kupası) dışında, kendi ülkesinde yapılacak turnuvalar, maçlar ve müsabakalarda uygulanacak kurallarda, işbu fıkrada belirtilen şartları değiştirmekte veya tamamen kaldırmakta serbesttir.
* Turnuva tertip komiteleri, önceden ilan etmek şartıyla ve 5 dakikadan fazla olmamak kaydı ile, maçlardan önceki oyuncuların ısınma sürelerini kararlaştırmaya yetkilidirler.
* Ceza puanlama sistemlerinin yürürlükte olduğu müsabakalarda hakemin bu sistemler hükümlerine uygun karar vermesi zorunludur.
* Oyunun devamlılığına ilişkin prensip ve kurala aykırı davranış halinde, hakem önceden ikazda bulunmak kaydıyla kuraldışı davranan oyuncuyu diskalifiye edebilir.

Madde 31 – Kaptanlık ve Talimat Verme

Takım müsabakalarında oyuncular saha değiştirirken, saha içinde oturan kaptanlarından talimat alabilirler. Ancak, Tie-break sırasında saha değiştirirken talimat verilmesi uygun değildir.

Bunun dışında hiçbir maç esnasında oyunculara talimat verilemez. Bu kural kat’i surette uygulanır ve buna aykırı davranış halinde, önceden ikaz edilmek suretiyle o oyuncu diskalifiye edilebilir.

Ceza puanlaması sisteminin yürürlükte olduğu müsabakalarda, hakem bu sisteme istinaden ceza uygulanır.

Olay 1 - Taciz edici şekilde olmaksızın işaretle talimat verilmesi halinde o oyuncu ikaz mı edilmeli, yoksa diskalifiye mi edilmelidir?
Karar - Bu şekilde işaretle veya sözle talimat verildiğini görür görmez hakemin gerekli tedbiri alması lazımdır. Eğer, hakem bu şekilde talimat verildiğini görmez ise oyuncular bu konuda onun dikkatini çekebilirler.

Olay 2 - Madde 30 (e)’de belirtilen şekilde oyuna ara verildiğinde veya oyun herhangi bir sebeple kesilip oyuncunun sahayı terk etmiş olduğu anda oyuncu talimat alabilir mi?
Karar - Evet. Oyuncunun sahada olmadığı bu gibi hallerde talimat verme hususunda herhangi bir kısıtlama yoktur.

AÇIKLAMA: Her türlü nasihat, bilgi ve emir verme talimat mahiyetindedir.

Madde 32 – Topların Değiştirilmesi

Topların belli bir oyun sayısından sonra değiştirilmesinin kararlaştırıldığı hallerde, eğer kararlaştırılan doğru zamanda toplar değiştirilmemiş ise, normal olarak yeni toplarla hangi oyuncu (veya çift) servis atacak idi ise, yeniden servis atma sırası ona (veya onlara) geldiğinde hata düzeltilir ve toplar değiştirilir. Bundan sonra da, daha önce kararlaştırılmış oyun sayısına göre top değişimi yapılmasına devam olunur.

II. Çiftler Oyunu

Madde 33 – Çiftler Oyunu

Aşağıdaki istisnalar dışında, yukarıda belirtilen kurallar çiftler oyununda da aynen geçerlidir.

Madde 34 – Çiftler Sahası

Çiftler oyununda saha 10.97 m. genişliktedir, yani, her iki yanda tekler oyunundaki sahadan 1.37şer metre daha geniştir ve iki servis çizgisinin arasında kalan tekler yan çizgilerine servis yan çizgileri denir.

Bunun dışında, saha 1. Maddede tanımlanan şekildedir. Ağın her iki yanındaki ana çizgi ile servis çizgileri arasında kalan tekler yan çizgileri arzu edildiği taktirde kaldırılabilir.

Madde 35 – Çiftlerde Servis Atma Sırası

Servis atma sırası her setin başlangıcında aşağıdaki şekilde kararlaştırılır.

Her setin ilk oyununda, servis atma sırası kendisinde olan çift, eşlerden hangisinin servisi atacağını kararlaştırır. Rakip çift de, ikinci oyun için aynı şekilde hangi eşin servis atacağını kararlaştırır. Birinci oyunda servis atan oyuncunun eşi üçüncü oyunda, ikinci oyunda servis atan oyuncunun eşi de, dördüncü oyunda servis atar ve setin müteakip oyunlarında aynı sıraya uyularak servis atılır.

Olay 1 - Bir çiftler maçında oyunculardan biri maç saatinde gelmemişse ve onun eşi, rakip oyunculara karşı tek başına oynamasına izin verilmesini isterse, bu mümkün müdür?
Karar - Hayır.

Madde 36 – Çiftlerde Servis Karşılama Sırası

Servis karşılama sırası her setin başlangıcında aşağıdaki şekilde kararlaştırılır.

Her setin ilk oyununda, servis karşılama sırası kendisinde olan çift, eşlerden hangisinin ilk servisi karşılayacağını kararlaştırır ve aynı eş tüm set boyunca her tek sayılı oyunda ilk servisi karşılamaya devam eder.

Rakip çift de aynı şekilde, ikinci oyunda ilk servisi hangi eşin karşılayacağını kararlaştırır ve o eş tüm set boyunca her çift sayılı oyunda ilk servisi karşılamaya devam eder. Eşler, her oyun esnasında münavebe ile servisi karşılar.

Olay 1 - Çiftler oyununda servis atanın eşi veya karşılayanın eşi, karşılayanın görüşünü engelleyecek bir şekilde durabilir mi?
Karar - Evet. Servis atanın eşi veya karşılayanın eşi ağın kendilerine ait tarafında, sahanın içinde veya dışında dilediği yerde durabilir.

Madde 37 – Çiftlerde Servis Atma Sırasında Yanlışlık Yapılması

Eşlerden biri sıra kendisinde olmadığı halde servis atarsa, bu yanlışlık fark edildiği taktirde asıl servis atma sırası kendisinde olan eş servis atar. Fakat, bu yanlışlığın fark edilmesinden önce alınmış olan tüm puanlar ve yapılmış hatalar geçerli sayılır.

Böyle bir yanlışlığın fark edilmesinden önce bir oyun tamamlanmışsa, bu taktirde, servis atma sırası bu değişikliğe uygun olarak devam eder.

Madde 38 – Çiftlerde Karşılama Sırasında Yanlışlık Yapılması

Bir oyunda karşılayanlar tarafından karşılama sırası değiştirilirse, bu yanlışlığın anlaşıldığı oyunun sonuna kadar bu değişiklik devam eder. Fakat, o sette, servis karşılayacakları müteakip oyunda, eşler tekrar asıl karşılama sıralarına uyarlar.

Madde 39 –Çiftlerde Servis Hatası

Madde10’da belirtilen durumlarda veya topun servis atanın eşine yahut onun giydiği veya taşıdığı herhangi bir şeye değmesi halinde servis hatalıdır. Fakat, servis atıldıktan sonra top yere düşmeden önce karşılayana veya onun giydiği yahut taşıdığı bir şeye değerse servis atan puanı kazanır. Madde 14 (a) hükmü saklıdır.

Madde 40 – Çiftlerde Topa Vuruş Tarzı

Rakip çiftlerden biri veya diğeri tarafından topa münavebe ile vurulur ve bu kurala aykırı olarak, oyunculardan birinin top oyunda iken kendi eşi vurduktan sonra topa raketiyle değmesi halinde o puanı rakipleri kazanır.

NOT: Aksi belirtilmediği taktirde, işbu kurallardaki erkeklerle ilgili hükümler, kadınlar için de aynen geçerlidir.

Basitçe kuralları öğrenmek isteyenler için tenis oyun kurallarına genel bir bakış: Oyunun temel mantığı, topu raket kullanarak, çizgilerle sınırlanmış alan içine bir defa sekerek veya hiç yere değmeden rakip sahanın çizgilerle belirlenmiş alana rakibinin karşılayamayacağı şekilde atabilmektir. Servise kiminle başlanacağı para atışı veya raket çevirme yöntemiyle belirlenir. Oyun, ilk servis atma hakkını kazanan oyuncunun, kendi yarı sahası dip çizgisi (baseline) arkasının sağından, rakip sahanın çaprazındaki sağ servis alanına servis atması ile başlar. Servis karşılayan topun yere bir kez çarpıp sektikten sonra karşı alana topu vurabilir. Başarısız servis atışlarına “hata” (Fault) denir. Her puan için iki servis atma hakkı vardır. Servis atışı fileye çarpıp, servis sahası içine düşmüşse buna “let” denir. Fakat bu hata (fault) değildir; servis tekrar edilir. Servisin let durumunda bir sınırlama yoktur. İkinci servis atışında da hata yapılırsa, ikinci hata (Çift Hata-Double Fault) olur ve sayıyı rakip oyuncu alır. Servis atışı sırasında topa vurana kadar, oyun alanı çizgileri ihlal edilirse, buna ayak hatası (Foot Fault) denir. Ayak hatası yapıldığında, bu bir hata olarak kabul edilir ve ikinci servis hakkı kullanılmak zorunda kalınır. Hatanın tekrarı durumunda sayı rakip oyuncunun olur. Ayrıca;

* Topu filenin üzerinde rakip sahaya atamazsanız
* Topu rakip sahanın sınırları dışına vurursanız
* Topa yerde bir defa sektikten sonra vuramazsanız, (yani iki kez sekerse)
* Top raketinize birden fazla değerse, puan kaybedersiniz.

Sayı alındıktan sonra, servis atan bu sefer kendi sahasının dip çizgisi arkasının solundan, yine rakip sahanın çaprazındaki sol servis alanına servis atar, bu sayı kazanıldıkça bir sağdan bir soldan oyun bitene kadar devam eder. Sonraki oyunda, servis atma hakkı diğer oyuncuya geçer. Toplamları tek sayı olan oyunlarda saha değişimi yapılır. Servis karşılama dışında, top yerde sekmeden de vurularak karşı alana atılabilir. Topun oyun çizgileri üzerine çarpması durumunda oyun devam eder. Topun çizgilerle sınırlanan alanın dışına atılmasına ise “out” denir.

Bir set 6 oyundan oluşur. Teniste, özel turnuvalar hariç, erkekler beş set, bayanlar 3 set oynar. Bir oyunda puanlar; Love (0) -15 - 30 - 40 ve Oyun şeklindedir. İlk sayıyı alan 15, ikinci sayıyı alan 30, üçüncü sayıyı alan 40 olarak sayılır. 40 dan sonra alınan sayının rakamsal sembolü yoktur ve direk oyun olarak (game) adlandırılır. 40-40 (Deuce, berabere) durumunda(berabere durumunda 40 ar veya 40-40 denmez), oyun berabere olur ve bundan sonraki ilk sayıyı alan avantaj (Advantage) kazanır. Bu durumda oyun, oyunculardan biri diğerine iki puan üstünlük kurana kadar devam eder.

Çiftlerde de puanlama, oyun ve set kuralları aynıdır. Servis atma sırası, servisi atma hakkı kazanan çiftlerin aralarında anlaşması ile belli olur. İlk oyun bittikten sonra, servis rakip çifte geçer. Üçüncü oyunda, servisi ilk kullanan çifte sıra geldiğinde, servis atmayan oyuncu servis kullanır ve bu dönüşümlü olarak servis sırası bu şekilde devam eder.

Çiftlerde servis karşılama sırası, her setin başında kararlaştırılır. Eşler her oyun esnasında dönüşümlü olarak servisi karşılar.

Tie-Break Kuralı: Oyunlarda 6-6 lık bir durum olduğunda, setin galibini belirleyecek bir oyun oynanır ve buna “Tie-Break” uygulaması denir. Tie-Break oyununda sayılar 1-2-3-4-5-6-7 olarak sayılır. İlk 7 sayısına ulaşan veya iki sayı üstünlüğü alan oyunu alır. Aksi halde iki sayı farka kadar oyun devam eder. Set 7/6 (7/5) olarak kaydedilir. Bunun anlamı, set 7/6 ve son oyun tie-breakte 7/5 kazanıldı demektir. Tie-Break oyununda normal servis sırası gelen oyuncu sağdan bir servis atar. Sayıdan sonra servis sırası karşıdaki oyuncuya geçer. Karşıdaki oyuncu da soldan ve sağdan olmak üzere iki servis atar ve servis sırası gelen, ikişer servis kullanmak kaydıyla oyun sonuna kadar devam eder. Toplamı 6 olan sayıda saha değişimi yapılır. Tie-Break kuralı hem teklerde hem de çiftlerde aynıdır.